Opis kursu

Skrypt z historii dla Semestru IV

?„Pozna? przesz?o??”? Program nauczania historii w zakresie podstawowym dla liceum og?lnokszta?c?cego i technikum, Robert ?niegocki

Tre?ci przedmiotu historia w podstawie programowej – zakres podstawowy

Cele kszta?cenia – wymagania og?lne I

. Chronologia historyczna. Ucze?:

1) porz?dkuje i synchronizuje wydarzenia z historii powszechnej oraz dziej?w ojczystych;

2) dostrzega zmienno?? i dynamik? wydarze? w dziejach, a tak?e ci?g?o?? proces?w historycznych i cywilizacyjnych.

I. II. Analiza i interpretacja historyczna.

Ucze?:

1) analizuje wydarzenia, zjawiska i procesy historyczne w kontek?cie epok i dostrzega zale?no?ci pomi?dzy r??nymi dziedzinami ?ycia spo?ecznego;

2) rozpoznaje rodzaje ?r?de?, ocenia przydatno?? ?r?d?a do wyja?nienia problemu historycznego;

3) dostrzega mnogo?? perspektyw badawczych oraz r??norakie interpretacje historii i ich przyczyny; 4) ugruntowuje potrzeb? poznawania przesz?o?ci dla rozumienia wsp??czesnych mechanizm?w spo?ecznych i kulturowych.

III. Tworzenie narracji historycznej.

Ucze?:

1) tworzy narracj? historyczn? w uj?ciu przekrojowym, jak i problemowym;

2) dostrzega problem i buduje argumentacj?, uwzgl?dniaj?c r??ne aspekty procesu historycznego;

3) dokonuje selekcji i hierarchizacji oraz integruje informacje pozyskane z r??nych ?r?de? wiedzy

Celem kszta?cenia og?lnego w liceum og?lnokszta?c?cym i technikum jest:

1) traktowanie uporz?dkowanej, systematycznej wiedzy jako podstawy kszta?towania umiej?tno?ci; 2) doskonalenie umiej?tno?ci my?lowo-j?zykowych, takich jak: czytanie ze zrozumieniem, pisanie tw?rcze, formu?owanie pyta? i problem?w, pos?ugiwanie si? kryteriami, uzasadnianie, wyja?nianie, klasyfikowanie, wnioskowanie, definiowanie, pos?ugiwanie si? przyk?adami itp.;

?3) rozwijanie osobistych zainteresowa? ucznia i integrowanie wiedzy przedmiotowej z r??nych dyscyplin;

4) zdobywanie umiej?tno?ci formu?owania samodzielnych i przemy?lanych s?d?w, uzasadniania w?asnych i cudzych s?d?w w procesie dialogu we wsp?lnocie dociekaj?cej;

5) ??czenie zdolno?ci krytycznego i logicznego my?lenia z umiej?tno?ciami wyobra?eniowo-tw?rczymi;

6) rozwijanie wra?liwo?ci spo?ecznej, moralnej i estetycznej;

7) rozwijanie narz?dzi my?lowych umo?liwiaj?cych uczniom obcowanie z kultur? i jej rozumienie;????????????? 8) rozwijanie u uczni?w szacunku dla wiedzy, wyrabianie pasji poznawania ?wiata i zach?canie do praktycznego zastosowania zdobytych wiadomo?ci

?1) my?lenie – rozumiane jako z?o?ony proces umys?owy, polegaj?cy na tworzeniu nowych reprezentacji za pomoc? transformacji dost?pnych informacji, obejmuj?cej interakcj? wielu operacji umys?owych: wnioskowanie, abstrahowanie, rozumowanie, wyobra?anie sobie, s?dzenie, rozwi?zywanie problem?w, tw?rczo??. Dzi?ki temu, ?e uczniowie szko?y ponadpodstawowej ucz? si? r?wnocze?nie r??nych przedmiot?w, mo?liwe jest rozwijanie nast?puj?cych typ?w my?lenia: analitycznego, syntetycznego, logicznego, komputacyjnego, przyczynowo-skutkowego, kreatywnego, abstrakcyjnego; zachowanie ci?g?o?ci kszta?cenia og?lnego rozwija zar?wno my?lenie percepcyjne, jak i my?lenie poj?ciowe. Synteza obu typ?w my?lenia stanowi podstaw? wszechstronnego rozwoju ucznia;

2) czytanie – umiej?tno?? ??cz?ca zar?wno rozumienie sens?w, jak i znacze? symbolicznych wypowiedzi; kluczowa umiej?tno?? lingwistyczna i psychologiczna prowadz?ca do rozwoju osobowego, aktywnego uczestnictwa we wsp?lnocie, przekazywania do?wiadcze? mi?dzy pokoleniami;

3) umiej?tno?? komunikowania si? w j?zyku ojczystym i w j?zykach obcych, zar?wno w mowie, jak i w pi?mie, to podstawowa umiej?tno?? spo?eczna, kt?rej podstaw? jest znajomo?? norm j?zykowych oraz tworzenie podstaw porozumienia si? w r??nych sytuacjach komunikacyjnych;

4) kreatywne rozwi?zywanie problem?w z r??nych dziedzin ze ?wiadomym wykorzystaniem metod i narz?dzi wywodz?cych si? z informatyki, w tym programowanie;

?5) umiej?tno?? sprawnego pos?ugiwania si? nowoczesnymi technologiami informacyjno-komunikacyjnymi, w tym dba?o?? o poszanowanie praw autorskich i bezpieczne poruszanie si? w cyberprzestrzeni;

?6) umiej?tno?? samodzielnego docierania do informacji, dokonywania ich selekcji, syntezy oraz warto?ciowania, rzetelnego korzystania ze ?r?de?;

7) nabywanie nawyk?w systematycznego uczenia si?, porz?dkowania zdobytej wiedzy i jej pog??biania;

8) umiej?tno?? wsp??pracy w grupie i podejmowania dzia?a? indywidualnych. Jak wida?, podstawa przyk?ada du?? wag? do rozwijania kompetencji j?zykowej i kompetencji komunikacyjnej

Semestralny plan pracy z historii dla grupy IV B ?do programu nauczania „Pozna? przesz?o??”

Semestr IV– 16 godzin

IV. Od pot?gi do kryzysu Rzeczypospolitej
1	Wojny z Moskw? w pierwszej po?owie XVII wieku	1	Sytuacja w Rosji po ?mierci Iwana Gro?nego Cele polskiej polityki wschodniej Dymitriady Wojna z Rosj? i zdobycie Kremla Walki o Moskw? w 1612 r. Traktat w Dywilinie Wojna z Rosj? i pok?j w Polanowie ?	XXII. Polityka wewn?trzna i zagraniczna Rzeczypospolitej Obojga Narod?w w XVII w. Ucze?: 1) omawia konflikty wewn?trzne i zewn?trzne Rzeczypospolitej Obojga Narod?w w okresie panowania Waz?w; 4) charakteryzuje zmiany granic Rzeczypospolitej Obojga Narod?w w XVII w.; 5) zestawia najwa?niejsze wydarzenia z dziej?w Rzeczypospolitej Obojga Narod?w i Europy i ?wiata w XVII w. XXIII. Ustr?j, spo?ecze?stwo i kultura Rzeczypospolitej Obojga Narod?w w XVII w. Ucze?: 1) opisuje proces oligarchizacji ?ycia politycznego Rzeczypospolitej Obojga Narod?w, uwzgl?dniaj?c wp?ywy obce, liberum veto i rokosze; 2) wyja?nia przyczyny kryzys?w wewn?trznych oraz za?amania gospodarczego Rzeczypospolitej Obojga Narod?w w XVII w.
2	Wojny z Turcj? w pierwszej po?owie XVII wieku	1	Problem kozacko-tatarski Przyczyny wojen z Turcj? Bitwa pod Cecor? Obrona obozu warownego pod Chocimiem Zawarcie pokoju polsko-tureckiego	XXII. Polityka wewn?trzna i zagraniczna Rzeczypospolitej Obojga Narod?w w XVII w. Ucze?: 1) omawia konflikty wewn?trzne i zewn?trzne Rzeczypospolitej Obojga Narod?w w okresie panowania Waz?w; 4) charakteryzuje zmiany granic Rzeczypospolitej Obojga Narod?w w XVII w.; 5) zestawia najwa?niejsze wydarzenia z dziej?w Rzeczypospolitej Obojga Narod?w i Europy i ?wiata w XVII w. XXIII. Ustr?j, spo?ecze?stwo i kultura Rzeczypospolitej Obojga Narod?w w XVII w. Ucze?: 1) opisuje proces oligarchizacji ?ycia politycznego Rzeczypospolitej Obojga Narod?w, uwzgl?dniaj?c wp?ywy obce, liberum veto i rokosze; 2) wyja?nia przyczyny kryzys?w wewn?trznych oraz za?amania gospodarczego Rzeczypospolitej Obojga Narod?w w XVII w.
3.	Powstanie kozackie	1	?Problem kozacki w Rzeczypospolitej ?Sytuacja na Ukrainie w po?owie XVII w. Wybuch powstania Chmielnickiego Przebieg wojny polsko-kozackiej Ugoda w Perejas?awiu Wojna z Rosj? w latach 1654–1667 Skutki konfliktu z Kozakami i Rosj?	XXII. Polityka wewn?trzna i zagraniczna Rzeczypospolitej Obojga Narod?w w XVII w. Ucze?: 1) omawia konflikty wewn?trzne i zewn?trzne Rzeczypospolitej Obojga Narod?w w okresie panowania Waz?w; 4) charakteryzuje zmiany granic Rzeczypospolitej Obojga Narod?w w XVII w.; 5) zestawia najwa?niejsze wydarzenia z dziej?w Rzeczypospolitej Obojga Narod?w i Europy i ?wiata w XVII w. XXIII. Ustr?j, spo?ecze?stwo i kultura Rzeczypospolitej Obojga Narod?w w XVII w. Ucze?: 1) opisuje proces oligarchizacji ?ycia politycznego Rzeczypospolitej Obojga Narod?w, uwzgl?dniaj?c wp?ywy obce, liberum veto i rokosze; 2) wyja?nia przyczyny kryzys?w wewn?trznych oraz za?amania gospodarczego Rzeczypospolitej Obojga Narod?w w XVII w.
4.	Potop szwedzki i kryzys Rzeczypospolitej	1	Geneza najazdu szwedzkiego Przebieg potopu szwedzkiego Nast?pstwa potopu szwedzkiego Plany reform politycznych obozu Jana Kazimierza Sytuacja wyznaniowa w Rzeczypospolitej Rokosz Lubomirskiego	XXII. Polityka wewn?trzna i zagraniczna Rzeczypospolitej Obojga Narod?w w XVII w. Ucze?: 1) omawia konflikty wewn?trzne i zewn?trzne Rzeczypospolitej Obojga Narod?w w okresie panowania Waz?w; […] 4) charakteryzuje zmiany granic Rzeczypospolitej Obojga Narod?w w XVII w.; 5) zestawia najwa?niejsze wydarzenia z dziej?w Rzeczypospolitej Obojga Narod?w i Europy i ?wiata w XVII w. XXIII. Ustr?j, spo?ecze?stwo i kultura Rzeczypospolitej Obojga Narod?w w XVII w. Ucze?: 1) opisuje proces oligarchizacji ?ycia politycznego Rzeczypospolitej Obojga Narod?w, uwzgl?dniaj?c wp?ywy obce, liberum veto i rokosze; 2) wyja?nia przyczyny kryzys?w wewn?trznych oraz za?amania gospodarczego Rzeczypospolitej Obojga Narod?w w XVII w.; 3) ocenia polsk? specyfik? w zakresie rozwi?za? ustrojowych, struktury spo?ecznej i modelu ?ycia gospodarczego na tle europejskim w XVII w.
5.	Panowanie Jana III Sobieskiego	1	Elekcja Micha?a Korybuta Wi?niowieckiego Wojna z Turcj? i pok?j w Buczaczu Bitwa pod Chocimiem Elekcja i polityka zagraniczna Jana III Sobieskiego Wyprawa wiede?ska Pok?j w Kar?owicach	XXII. Polityka wewn?trzna i zagraniczna Rzeczypospolitej Obojga Narod?w w XVII w. Ucze?: 2) opisuje sytuacj? wewn?trzn? i po?o?enie mi?dzynarodowe Rzeczypospolitej Obojga Narod?w w latach 1669–1696; 3) ocenia znaczenie bitwy pod Wiedniem dla los?w Rzeczypospolitej Obojga Narod?w i Europy; 4) charakteryzuje zmiany granic Rzeczypospolitej Obojga Narod?w w XVII w.; 5) zestawia najwa?niejsze wydarzenia z dziej?w Rzeczypospolitej Obojga Narod?w i Europy i ?wiata w XVII w. ? XXIII. Ustr?j, spo?ecze?stwo i kultura Rzeczypospolitej Obojga Narod?w w XVII w. Ucze?: 1) opisuje proces oligarchizacji ?ycia politycznego Rzeczypospolitej Obojga Narod?w, uwzgl?dniaj?c wp?ywy obce, liberum veto i rokosze; 2) wyja?nia przyczyny kryzys?w wewn?trznych oraz za?amania gospodarczego Rzeczypospolitej Obojga Narod?w w XVII w.; 3) ocenia polsk? specyfik? w zakresie rozwi?za? ustrojowych, struktury spo?ecznej i modelu ?ycia gospodarczego na tle europejskim w XVII w.
6.	Barok i sarmatyzm w Rzeczypospolitej	1	Specyfika polskiego baroku Architektura i sztuka barokowa w Rzeczypospolitej Nauka i o?wiata Literatura barokowa Sarmatyzm i jego cechy	XXIII. Ustr?j, spo?ecze?stwo i kultura Rzeczypospolitej Obojga Narod?w w XVII w. Ucze?: 4) rozpoznaje dokonania tw?rc?w epoki baroku powsta?e na terytorium Rzeczypospolitej Obojga Narod?w.
V. Europa i ?wiat w okresie o?wiecenia
7.	Przemiany gospodarcze i spo?eczne w XVIII wieku. O?wiecenie.	1	Eksplozja demograficzna Przyczyny rozwoju gospodarczego Wielkiej Brytanii Maszyna parowa i jej zastosowanie Skutki gospodarcze i spo?eczne rewolucji przemys?owej Idee kameralizmu, fizjokratyzmu i liberalizmu ekonomicznego Geneza i g??wne cechy o?wiecenia Nauka i szkolnictwo Literatura pi?kna i polityczna czas?w o?wiecenia Sztuka XVIII w.	XXIV. Europa w dobie o?wiecenia. Ucze?: 1) charakteryzuje post?p techniczny i przemiany kapitalistyczne w Europie Zachodniej.
8.	Absolutyzm o?wiecony w XVIII wieku	1	Przemiany ustrojowe, spo?eczno-gospodarcze i kulturowe w Rosji, Prusach i Austrii Rosja Katarzyny II Wielkiej Cele rosyjskiej polityki zagranicznej i wewn?trznej w XVIII w. Wojny ?l?skie Wojna siedmioletnia i wzrost znaczenia Prus	XXIV. Europa w dobie o?wiecenia. Ucze?: 3) charakteryzuje absolutyzm o?wiecony na przyk?adach pa?stw s?siaduj?cych z Rzecz?pospolit? Obojga Narod?w; 4) charakteryzuje proces modernizacji Rosji w XVIII w. i rosyjsk? ide? imperium.
9.	Powstanie Stan?w Zjednoczonych	1	Kolonie brytyjskie w Nowym ?wiecie w XVIII w. Geneza wojny z Angli? Wojna o niepodleg?o?? USA Polacy w rewolucji ameryka?skiej Konstytucja Stan?w Zjednoczonych Ameryki P??nocnej	XXV. Rewolucje XVIII w. Ucze?: 1) wyja?nia genez? i charakteryzuje nast?pstwa ameryka?skiej wojny o niepodleg?o??; 2) charakteryzuje ustr?j Stan?w Zjednoczonych w ?wietle za?o?e? konstytucji ameryka?skiej; 4) ocenia znaczenie rewolucji ameryka?skiej i francuskiej z perspektywy politycznej, gospodarczej i spo?ecznej; 5) przedstawia wk?ad Polak?w w walk? o niepodleg?o?? Stan?w Zjednoczonych.
10.	Rewolucja francuska	1	Francja Ludwika XVI Zwo?anie Stan?w Generalnych Wybuch rewolucji w 1789 r. Przebieg i skutki rewolucji francuskiej Deklaracja praw cz?owieka i obywatela Uchwalenie konstytucji we wrze?niu 1791 r.	XXV. Rewolucje XVIII w. Ucze?: 3) wyja?nia przyczyny i opisuje skutki rewolucji francuskiej.
11	Republika Francuska	1	?Wojna z Austri? i Prusami Francja republik? Dyktatura jakobin?w Obalenie Maximiliena de Robespierre Wprowadzenie rz?d?w dyrektoriatu Ocena rewolucji francuskiej oraz por?wnanie jej z rewolucj? ameryka?sk?	XXV. Rewolucje XVIII w. Ucze?: 3) wyja?nia przyczyny i opisuje skutki rewolucji francuskiej; 4) ocenia znaczenie rewolucji ameryka?skiej i francuskiej z perspektywy politycznej, gospodarczej i spo?ecznej.
VI. Kryzys i upadek Rzeczypospolitej
12.	Pocz?tki panowania Stanis?awa Augusta Poniatowskiego	1	Czasy saskie Elekcja Stanis?awa Poniatowskiego Reformy pa?stwa Stanis?awa Augusta Konfederacja barska I rozbi?r Rzeczypospolitej Sejm rozbiorowy Pocz?tki o?wiecenia na ziemiach polskich Komisja Edukacji Narodowej Towarzystwo do Ksi?g Elementarnych Mecenat Stanis?awa Augusta Poniatowskiego Literatura pi?kna i polityczna Sztuki plastyczne	XXVI. Rzeczpospolita w XVIII w. (od czas?w saskich do Konstytucji 3 maja). Ucze?: 2) charakteryzuje polityk? Rosji, Prus i Austrii wobec Rzeczypospolitej, wskazuj?c przejawy os?abienia suwerenno?ci pa?stwa polskiego; 3) przedstawia reformy z pierwszych lat panowania Stanis?awa Augusta; 4) wyja?nia przyczyny i przedstawia zasi?g terytorialny pierwszego rozbioru Rzeczypospolitej; XXVI. Rzeczpospolita w XVIII w. (od czas?w saskich do Konstytucji 3 maja). Ucze?: 3) przedstawia reformy z pierwszych lat panowania Stanis?awa Augusta; XXVIII. Kultura doby o?wiecenia w Rzeczypospolitej. Ucze?: 1) rozpoznaje dokonania przedstawicieli polskiego o?wiecenia w dziedzinie kultury; 2) rozpoznaje i charakteryzuje najwa?niejsze zabytki architektury i sztuki doby o?wiecenia w Polsce; 3) omawia rol? instytucji o?wieceniowych (Komisja Edukacji Narodowej, Biblioteka Za?uskich, teatr, czasopi?miennictwo).
13	Sejm Wielki. Konstytucja 3 maja	1	Geneza zwo?ania Sejmu Wielkiego G??wne stronnictwa Sejmu Wielkiego Reformy Sejmu Czteroletniego Konstytucja 3 maja Wojna w obronie Konstytucji 3 maja Konfederacja targowicka II rozbi?r Rzeczypospolitej	XXVI. Rzeczpospolita w XVIII w. (od czas?w saskich do Konstytucji 3 maja). Ucze?: 2) charakteryzuje polityk? Rosji, Prus i Austrii wobec Rzeczypospolitej, wskazuj?c przejawy os?abienia suwerenno?ci pa?stwa polskiego; 5) wyja?nia okoliczno?ci zwo?ania Sejmu Wielkiego i przedstawia jego reformy, ze szczeg?lnym uwzgl?dnieniem postanowie? Konstytucji 3 maja.
14.	Upadek Rzeczypospolitej	1	Geneza powstania Wybuch powstania i zwyci?stwo pod Rac?awicami Uniwersa? po?aniecki Przebieg insurekcji III rozbi?r Rzeczypospolitej	XXVII. Upadek Rzeczypospolitej (wojna z Rosj? i powstanie ko?ciuszkowskie). Ucze?: 2) charakteryzuje przebieg powstania ko?ciuszkowskiego, z uwzgl?dnieniem roli jego przyw?dc?w; 3) opisuje zasi?g terytorialny drugiego i trzeciego rozbioru Rzeczypospolitej; 4) przedstawia przyczyny upadku Rzeczypospolitej w XVIII w.; 5) zestawia najwa?niejsze wydarzenia z dziej?w Rzeczypospolitej w XVIII w. z wydarzeniami w Europie i na ?wiecie.
VII. Epoka napoleo?ska
15	Od konsulatu do cesarstwa .Cesarstwo Napoleona.	1	Rz?dy dyrektoriatu we Francji i kryzys w?adz rewolucyjnych Przej?cie w?adzy przez Napoleona Bonapartego Polityka wewn?trzna i zagraniczna Napoleona Bonapartego Reformy wewn?trzne Napoleona Bonapartego Napoleon cesarzem Francuz?w	XXIX. Epoka napoleo?ska. Ucze?: 1) charakteryzuje walk? Francji o dominacj? w Europie; 2) przedstawia sukcesy i pora?ki wewn?trznej polityki Napoleona; 5) ocenia znaczenie epoki napoleo?skiej dla los?w Francji i Europy.
16.	Upadek Napoleona. Ksi?stwo Warszawskie.	1	Wyprawa na Moskw? Wojna z wielk? koalicj? i upadek Napoleona („bitwa narod?w") Obj?cie rz?d?w we Francji przez Ludwika XVIII „Sto dni” Napoleona Powstanie Ksi?stwa Warszawskiego Ustr?j polityczny Ksi?stwa Warszawskiego Sytuacja spo?eczno-gospodarcza w Ksi?stwie Warszawskim Udzia? polskich szwole?er?w w bitwie pod Somosierr? w Hiszpanii Wojna z Austri? w 1809 r. Upadek Ksi?stwa Warszawskiego	XXIX. Epoka napoleo?ska. Ucze?: 1) charakteryzuje walk? Francji o dominacj? w Europie; 2) przedstawia sukcesy i pora?ki wewn?trznej polityki Napoleona; 5) ocenia znaczenie epoki napoleo?skiej dla los?w Francji i Europy.

kontrolne – tematyka, kryteria oceniania, terminy.

Tematy prac kontrolnych – obwi?zuje wyb?r jednego z zaproponowa?

-Czy warto by?o walczy? u boku Napoleona?

- Stanis?aw August Poniatowski, kr?l patriota czy zdrajca?

- O?wiecenie w Europie.

Kryteria oceny
Zebranie informacji – 2-3 strony A4
Kompozycja pracy – uporz?dkowany uk?ad i sp?jno??
Bogata charakterystyka problem?w
Samodzielne wnioski i podsumowanie pracy

ww. kryteria oceny odpowiadaj? kryteriom wymaga? na poziomach konieczne – bardzo dobre ( oceny dopuszczaj?cy – celuj?cy)

Termin z?o?enia prac
Prace nale?y sk?ada? w terminie do 01.06.2025 ( u dyrektora szko?y)
W przypadku oceny negatywnej z pracy kontrolnej, poprawione prace nale?y z?o?y? do 10.06..2025r.

HIS4LATO2025

Opis