Historia i tera?niejszo?? 1 2023

HIT1ZIMA2023
Paulina Romi√Īska

Opis kursu

Opis

Skrypt dla 1 semestru

Przedmiot : HISTORIA I TERA?niejszo??

Podr?cznik
Historia i tera?niejszo?? Cz.1, Historia i tera?niejszo?? 1Podr?ccznik liceum i technikum. Zakres podstawowy.

1155/1/2022  Historia i tera?niejszo?? program nauczania liceum i technikum wyd.WSiP, autor Izabella Modzelewska-Rysak, Leszek Rysak

Cele nauczania :

Cele og?lne

• przygotowanie m¬≥odego cz¬≥owieka do ¬∂wiadomego i¬†odpowiedzialnego funkcjonowania w¬†nowoczesnym spo¬≥ecze√Īstwie;

• zapoznanie ucznia z¬†najnowszymi dziejami Polski i¬†¬∂wiata oraz przygotowanie do rozumienia wsp√≥¬≥czesno¬∂ci.

Cele szczegó³owe

¬†Ucze√Ī: 1) posiada rzeteln¬Ī wiedz√™ o¬†najwa¬Ņniejszych procesach politycznych, spo¬≥ecznych, gospodarczych, kulturowych zachodz¬Īcych w¬†Polsce i¬†na ¬∂wiecie po 1945 r.;

¬†2) potrafi korzysta? z¬†wiedzy, ¬≥¬Īczy√¶ fakty, analizowa√¶ je i¬†wysnuwa√¶ wnioski, tworzy√¶ ci¬Īgi przyczynowo-skutkowe, wskazywa√¶ podobie√Īstwa i¬†r√≥¬Ņnice mi√™dzy omawianymi procesami;

3) potrafi samodzielnie oceniaæ fakty i uzasadniaæ swoje stanowisko;

4) kszta¬≥tuje postaw√™ badacza poprzez selekcj√™ materia¬≥u, analiz√™ ¬ľr√≥de¬≥, interpretacj√™, ocen√™ pod k¬Ītem zgodno¬∂ci z¬†prawd¬Ī, wskazywanie element√≥w propagandowych i¬†manipulacyjnych;

5) rozumie przemiany zachodz¬Īce we wsp√≥¬≥czesnym ¬∂wiecie,

6) potrafi samodzielnie budowaæ wypowiedzi, zarówno ustne, jak i pisemne, uzasadniaæ swoje stanowisko;

¬†7) kszta¬≥tuje postaw√™ m¬≥odego aktywnego obywatela, stara si√™ przygotowa√¶ do udzia¬≥u w¬†¬Ņyciu publicznym zar√≥wno pa√Īstwa, jak i swojej ma¬≥ej ojczyzny poprzez branie udzia¬≥u w¬†debatach, doskonalenie umiej√™tno¬∂ci autoprezentacji, uczestniczenie w¬†projektach i¬†wycieczkach tematycznych; 8) doskonali system warto¬∂ci umo¬Ņliwiaj¬Īcy w¬≥a¬∂ciwe ocenianie intencji i¬†skutk√≥w dzia¬≥a√Ī;

9) rozumie zwi¬Īzek kultury polskiej z¬†normami i¬†wzorcami klasycznej cywilizacji grecko-rzymskiej i¬†chrze¬∂cija√Īstwa;

10) przedstawia kulturowe, spo¬≥eczne i¬†ekonomiczne konsekwencje rozwoju internetu i¬†technologii cyfrowych, potrafi korzysta√¶ z¬†ich zasob√≥w, dokonuj¬Īc w¬≥a¬∂ciwej selekcji materia¬≥u;

11) zdaje sobie spraw√™ z¬†zagro¬Ņe√Ī zwi¬Īzanych z¬†korzystaniem z¬†technologii cyfrowych;

12) rozumie rol√™ i¬†si¬≥√™ oddzia¬≥ywania wsp√≥¬≥czesnych medi√≥w spo¬≥eczno¬∂ciowych, zdaje sobie spraw√™ z¬†zagro¬Ņe√Ī zwi¬Īzanych z¬†korzystaniem z¬†nich;

13) kszta³tuje postawê otwarto¶ci na ¶wiat i na drugiego cz³owieka.

Kanw¬Ī programu s¬Ī wydarzenia historyczne, a¬†g¬≥√≥wny nacisk zosta¬≥ po¬≥o¬Ņony na kwestie spo¬≥eczne, a¬†zw¬≥aszcza wp¬≥yw pa√Īstwa na spo¬≥ecze√Īstwo i¬†jednostk√™. W¬†odniesieniu do faktografii w¬†programie przyj√™to zasad√™ prezentowania najnowszej historii Polski i¬†¬∂wiata po 1945 r. w¬†uk¬≥adzie chronologicznym.

 

Umiejêtno¶ci i postawy

Ucze√Ī:

1) Rozpoznaje miejsce cz¬≥owieka w¬†procesie historycznym, jego relacje ze spo¬≥eczno¬∂ci¬Ī lokaln¬Ī, ojczyzn¬Ī, kr√™giem kulturowym, innymi narodami i¬†religiami.

2) Dokonuje oceny fakt√≥w, wydarze√Ī oraz cel√≥w i¬†metod dzia¬≥a√Ī ludzi.

3) Wykorzystuje podstawow¬Ī wiedz√™ z¬†zakresu historii i¬†wiedzy o¬†spo¬≥ecze√Īstwie do badania powi¬Īza√Ī mi√™dzy zjawiskami z¬†dziej√≥w powszechnych i¬†Polski.

4) Dociera do r√≥¬Ņnych ¬ľr√≥de¬≥ informacji z¬†zakresu historii i¬†wiedzy o¬†spo¬≥ecze√Īstwie, integruje wiedz√™ uzyskan¬Ī z¬†r√≥¬Ņnych ¬ľr√≥de¬≥, potrafi zestawia√¶ i¬†por√≥wnywa√¶ pozyskane informacje.

5) Posiada umiej√™tno¬∂√¶ interpretacji i¬†krytycznej oceny r√≥¬Ņnych ¬ľr√≥de¬≥ informacji.

6) Rozwi¬Īzuje problemy indywidualnie i¬†w¬†zespole, z¬†uwzgl√™dnieniem podzia¬≥u zada√Ī.

7) Dostrzega zwi¬Īzki mi√™dzy r√≥¬Ņnymi kr√™gami ludzkiego dziedzictwa kulturowego, a¬†w¬†szczeg√≥lno¬∂ci zwi¬Īzki mi√™dzy kultur¬Ī Grecji i¬†Rzymu i¬†dziedzictwem chrze¬∂cija√Īstwa a¬†wsp√≥¬≥czesn¬Ī cywilizacj¬Ī Zachodu.

¬†8) Pos¬≥uguje si√™ s¬≥ownikami i¬†encyklopediami w¬†celu zrozumienia i¬†interpretacji popularnych zwrot√≥w, sentencji, poj√™√¶ i¬†termin√≥w pochodz¬Īcych z¬†j√™zyk√≥w klasycznych lub nowo¬Ņytnych.

9) Rozpoznaje w¬†¬Ņyciu spo¬≥ecznym podstawowe regu¬≥y i¬†procedury demokratyczne oraz dostrzega przypadki ich ¬≥amania.

¬†10) Stosuje podstawowe zasady prawa w¬†¬Ņyciu codziennym. Rozpoznaje w¬≥asne prawa i¬†obowi¬Īzki w¬†¬Ņyciu spo¬≥ecznym.

11) Wykorzystuje wiedz√™ o¬†zasadach ustroju Rzeczypospolitej Polskiej do interpretacji element√≥w ¬Ņycia publicznego.

12) Ocenia zachowania i¬†postawy uczestnik√≥w ¬Ņycia publicznego z¬†punktu widzenia warto¬∂ci i¬†zasad prawa.

13) Stosuje procedury demokratyczne w¬†klasie, w¬†szkole oraz w¬†¬Ņyciu codziennym, np. podczas podejmowania decyzji w¬†grupie.

¬†14) Wsp√≥¬≥pracuje w¬†zespole z¬†uwzgl√™dnieniem podzia¬≥u zada√Ī.

15) Jest aktywnym uczniem, bierze udzia¬≥ w¬†r√≥¬Ņnorodnych formach dzia¬≥a√Ī zaproponowanych przez nauczyciela, potrafi sam zainicjowa√¶ dzia¬≥ania.

16) Uczestniczy w¬†dyskusjach, debatach, potrafi uargumentowa√¶ swoje stanowisko, rozwa¬Ņa argumenty strony przeciwnej.

17) Zna i¬†potrafi stosowa√¶ prawid¬≥owe zasady dyskusji, nie obra¬Ņa. ¬†

18) Biegle pos¬≥uguje si√™ nowymi technologiami cyfrowymi, zdaje sobie spraw√™ z¬†zagro¬Ņe√Ī, kt√≥re ze sob¬Ī nios¬Ī. ¬†

19) Kszta¬≥tuje postaw√™ m¬≥odego, aktywnego obywatela. Interesuje si√™ ¬Ņyciem publicznym i¬†stara si√™ bra√¶ w¬†nim czynny udzia¬≥: dzia¬≥a w¬†wolontariacie, uczestniczy w¬†wyborach do samorz¬Īdu klasowego i¬†szkolnego, symulacji wybor√≥w przeprowadzanych wg ordynacji proporcjonalnej i¬†wi√™kszo¬∂ciowej, zar√≥wno w¬†wariancie jednomandatowym, jak i¬†wielomandatowym (¬≥¬Īcznie z¬†liczeniem g¬≥os√≥w metod¬Ī D’Hondta) oraz historycznych wybor√≥w z¬†okresu PRL z¬†g¬≥osowaniem bez skre¬∂le√Ī na list√™ Frontu Jedno¬∂ci Narodu (wa¬Ņne dla zrozumienia tej procedury s¬≥u¬Ņ¬Īcej manipulacji wyborczej), w¬≥¬Īcza si√™ w¬†r√≥¬Ņnorodne kampanie spo¬≥eczne dla dobra publicznego (np. WO¬¶P, akcja pisania list√≥w w¬†obronie niewinnie uwiezionych organizowana przez Amnesty International), bierze udzia¬≥ w¬†debatach oksfordzkich itp.

20) Zna zasady post√™powania ze ¬ľr√≥d¬≥em historycznym i¬†potrafi zabezpieczy√¶ dokumenty lub przedmioty o¬†warto¬∂ci historycznej, na kt√≥re mo¬Ņe natrafi√¶ podczas swojej pracy badawczej. Docenia ich rol√™ jako elementu dziedzictwa kulturowego.

21) Potrafi przeprowadzi√¶ krytyczn¬Ī analiz√™ ¬ľr√≥d¬≥a, a¬†zw¬≥aszcza tekst√≥w kultury.

22) Starannie przygotowuje si√™ do wybrania swojej drogi ¬Ņyciowej, kierunku dalszego kszta¬≥cenia i¬†zaj√™cia miejsca w¬†demokratycznym polskim spo¬≥ecze√Īstwie.

23) Jest wra¬Ņliwy, empatyczny, otwarty na potrzeby drugiego cz¬≥owieka.

 

Dzia³ I. Wprowadzenie

1 Cz?owiek i grupy spo?eczne. Obywatele i nar?d

I. Wiedza o podstawach ?ycia spo?ecznego. Ucze?

1) wyja?nia, dlaczego cz?owieka rozumie si?? w tradycji jako „istota spo?eczna” (animal sociale), charakteryzuje odgrywane przez niego role spo¬≥eczne oraz znaczenie ?ycia spo¬≥ecznego dla jego rozwoju i spe¬≥nienia;

2) wyja¬∂nia, w jaki spos√≥b rozwijana w nowo¬Ņytno¬∂ci koncepcja „umowy spo¬≥ecznej” r√≥¬Ņni si√™ od tradycyjnego pojmowania naturalno¬∂ci wi√™zi spo¬≥ecznych;

3) przedstawia klasyczne okre¶lenie dobra wspólnego (bonum commune) i charakteryzuje jego obecno¶æ we wspó³czesnych doktrynach politycznych;

4) wyr√≥¬Ņnia podstawowe sposoby realizacji spo¬≥ecznego bytu cz¬≥owieka: rodzin√™, nar√≥d, pa√Īstwo i zwi¬Īzki pa√Īstw; przedstawia specyfik√™ ka¬Ņdego z nich i ich komplementarno¬∂√¶;

6) wyr√≥¬Ņnia wsp√≥lnoty i grupy tworz¬Īce si√™ na podstawie podobie√Īstwa pochodzenia, kultury, sposobu ¬Ņycia, interes√≥w i sytuacji ekonomicznej, w tym zar√≥wno narody, jak i inne grupy spo¬≥eczne znajduj¬Īce si√™ wewn¬Ītrz podstawowych spo¬≥eczno¬∂ci ludzkich (np. klasy i warstwy spo¬≥eczne, grupy zawodowe, wyznaniowe, narodowo¬∂ciowe).

2.¬†¬†¬†¬†¬†¬†¬†¬†¬†¬†¬† Pa√Īstwo i demokracja¬† I. Wiedza o podstawach ¬Ņycia spo¬≥ecznego. Ucze√Ī:

1) wyr√≥¬Ņnia podstawowe sposoby realizacji spo¬≥ecznego bytu cz¬≥owieka: rodzin√™, nar√≥d, pa√Īstwo i zwi¬Īzki pa√Īstw; przedstawia specyfik√™ ka¬Ņdego z nich i ich komplementarno¬∂√¶;

2) charakteryzuje pa√Īstwo jako zorganizowane spo¬≥ecze√Īstwo (res publica) i wyja¬∂nia, jakie s¬Ī podstawowe zadania pa√Īstwa wobec jego obywateli oraz obowi¬Īzki obywateli wzgl√™dem ich pa√Īstwa;

3) wymienia i charakteryzuje podstawowe atrybuty pa√Īstwa oraz wyja¬∂nia, na czym polega racja stanu;

4) przedstawia zar√≥wno klasyczn¬Ī typologi√™ ustroj√≥w politycznych ze wzgl√™du na stosunek do dobra wsp√≥lnego i na spos√≥b rz¬Īdu (monarchia, arystokracja, demokracja oraz tyrania, oligarchia i ochlokracja), jak i wsp√≥¬≥czesne przeciwstawienie demokracji i totalitaryzmu;

5) wyja¬∂nia, na czym polega demokracja – zar√≥wno w wersji klasycznej (jako spos√≥b wyznaczania rz¬Īdz¬Īcych), jak i w wersji liberalnej (jako polityczny wyraz „suwerenno¬∂ci ludu”).

3. Podstawy nowego porz¬Īdku Europy i ¬∂wiata po II wojnie ¬∂wiatowej. Zako√Īczenie II wojny ?wiatowej oraz jej spo¬≥eczne i prawne dziedzictwo I. Wiedza o podstawach ¬Ņycia spo¬≥ecznego. Ucze√Ī:

1) wyja¬∂nia znaczenie organizacji celowych (np. organizacje polityczne, zwi¬Īzki zawodowe, stowarzyszenia) tworzonych przez ludzi dla realizacji ich wsp√≥lnych interes√≥w i zada√Ī

2) wymienia i charakteryzuje podstawowe atrybuty pa√Īstwa oraz wyja¬∂nia, na czym polega racja stanu.

3) charakteryzuje konsekwencje polityczne, spo³eczne, ekonomiczne i kulturowe II wojny ¶wiatowej dla ¶wiata;

4) charakteryzuje – z wykorzystaniem swojej wiedzy o relacjach i zwi¬Īzkach pa√Īstw – cele i zasady Organizacji Narod√≥w Zjednoczonych, opisuje jej struktur√™ (g¬≥√≥wne organy i wybrane organizacje wyspecjalizowane), przedstawia mocne i s¬≥abe strony jej funkcjonowania.

 

4. Ustanowienie w?adzy komunistycznej w Polsce. Druga okupacja sowiecka w Polsce – legalna opozycja i zbrojny op√≥r? ?wiat i Polska w latach 1945–1956. Ucze?

1) charakteryzuje skutki II wojny ?wiatowej dla Polski w ywmiarze politycznym, spo?ecznym, ekonomicznym i kulturowym;

2) przedstawia Рz wykorzystaniem swojej wiedzy o pa??twie i jego atrybutach Рproblem niepodleg³o¶ci Polski oraz sytuacj?? polskiej pa?stwowo¶ci i polityki w kraju i na emigracji po 1945 roku;

3) wyja¬∂nia poj√™cie okupacji przez przedstawiciela na przyk¬≥adzie modelu kontroli Polski Ludowej przez Zwi¬Īzek Sowiecki;

4) charakteryzuje najwa¬Ņniejsze mechanizmy sowietyzacji Polski w latach 1945–1956 (terror, propaganda, gospodarka planowa, rz¬Īdy monopartyjne, przynale¬Ņno¬∂√¶ do partii komunistycznej jako g¬≥√≥wna ¬∂cie¬Ņka kariery zawodowej i dobrobytu materialnego);

5) charakteryzuje konstytucj√™ PRL z 1952 roku, jej okre¬∂lenie suwerena („lud pracuj¬Īcy”), a tak¬Ņe jej charakter propagandowy i fasadowo¬∂√¶ w stosunku do realnych rz¬Īd√≥w PZPR.

?Pocz¬Ītki zimnej wojny I. Wiedza o podstawach ¬Ņycia spo¬≥ecznego. Ucze√Ī:

1) przedstawia klasyczne okre¶lenie dobra wspólnego (bonum commune) i charakteryzuje jego obecno¶æ we wspó³czesnych doktrynach politycznych;

2) przedstawia powody tworzenia si√™ zwi¬Īzk√≥w mi√™dzypa√Īstwowych i charakteryzuje unie pa√Īstw na przyk¬≥adzie nowo¬Ņytnych dziej√≥w Europy, odr√≥¬Ņnia je od naturalnego pokrewie√Īstwa narod√≥w nale¬Ņ¬Īcych do okre¬∂lonych wsp√≥lnot kulturowych (np. narody Europy ¬≥aci√Īskiej).

3) charakteryzuje – z wykorzystaniem swojej wiedzy o relacjach i zwi¬Īzkach pa√Īstw – cele i zasady Organizacji Narod√≥w Zjednoczonych, opisuje jej struktur√™ (g¬≥√≥wne organy i wybrane organizacje wyspecjalizowane), przedstawia mocne i s¬≥abe strony jej funkcjonowania;

4) charakteryzuje odmienno¬∂ci ustroj√≥w pa√Īstw zachodnich i pa√Īstw bloku sowieckiego – z wykorzystaniem swojej wiedzy o r√≥¬Ņnicach mi√™dzy demokracj¬Ī i totalitaryzmem;

5) wyja¬∂nia genez√™ i znaczenie poj√™cia zimnej wojny oraz ¬Ņelaznej kurtyny;

6) wyja¶nia znaczenie powstania NATO i Uk³adu Warszawskiego

7) opisuje g¬≥√≥wne pola zimnowojennej konfrontacji mocarstw w latach 1956–1970 (Niemcy / Berlin, Kuba, Wietnam); wyja¬∂nia poj√™cie wojen zast√™pczych.

6. Destalinizacja w bloku wschodnim. Rok 1956 w Polsce i na W√™grzech. Rok 1968 w Polsce i Czechos¬≥owacji? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ?III. ?wiat i Polska w latach 1956–1970. Ucze√Ī:

1) charakteryzuje op√≥r spo¬≥ecze√Īstw Europy ¬¶rodkowej wobec komunizmu na przyk¬≥adzie powsta√Ī antykomunistycznych w Berlinie (1953 rok) i na W√™grzech (1956 rok);

2) charakteryzuje proces „destalinizacji” i wskazuje jego ograniczenia (na podstawie g¬≥√≥wnych tez „tajnego referatu” Chruszczowa z 1956 roku).

7.? Schy¬≥ek rz¬Īd√≥w Gomu¬≥ki i Grudzie√Ī 1970

1) charakteryzuje najwa¬Ņniejsze mechanizmy sowietyzacji Polski w latach 1945–1956 (terror, propaganda, gospodarka planowa, rz¬Īdy monopartyjne, przynale¬Ņno¬∂√¶ do partii komunistycznej jako g¬≥√≥wna ¬∂cie¬Ņka kariery zawodowej i dobrobytu materialnego)

2) wyja¬∂nia, na czym polega¬≥o prze¬≥omowe znaczenie „Ostpolitik” kanclerza Willy’ego Brandta;

3) charakteryzuje przebieg Grudnia 1970 roku i jego polityczne skutki (odej¶cie W³adys³awa Gomu³ki z funkcji szefa partii).

8.PRL w czasach Gierka. Sytuacja na ¬∂wiecie w latach 70. XX w.¬†¬† IV. ¬¶wiat i Polska w latach 1970–1980.?

1) charakteryzuje rz¬Īdy Edwarda Gierka (dobrobyt na kredyt, uleg¬≥o¬∂√¶ wobec ZSRS, zmiany w konstytucji PRL w 1976 roku).

9. Polityka odpr??enia. Niemcy – rozliczenie z dziedzictwem nazistowskim

IV. ?wiat i Polska w latach 1970–190. Ucze?

1) wyjaa?nia, na czym polega¬≥a „polityka odpr√™¬Ņenia” (d√©tente) w relacjach mi√™dzynarodowych w po¬≥owie lat 70.; wskazuje najwa¬Ņniejsze etapy porozumie√Ī rozbrojeniowych mi√™dzy Stanami Zjednoczonymi Ameryki a ZSRS;

2 ) wyja¬∂nia znaczenie postanowie√Ī Konferencji BWE w Helsinkach (1975 rok); charakteryzuje tre¬∂√¶ „pi√™ciu koszyk√≥w” helsi√Īskiej konferencji.

Prace kontrolne – tematyka, kryteria oceniania, terminy.

?

  • Tematy prac kontrolnych – obwi¬Īzuje wyb√≥r jednego z zaproponowa√¶

?

1.Om?w system indoktrynacji, za pomoc? kt?rego komunistyczne w?adza? stara?a si? uszta?towa? polsich? obywateli

2.Por?wnaj status obywatela w staro?ytnych Atenach i dzisiejszej Polsce. Wska?? najwa?niejsze podobie??stwa i r??nice.

3.Przedstaw przyczyny i przebieg protest?w robotniczych w grudniu 1970

Kryteria oceny

?Zebranie informacji – 2-3 strony A4

?Kompozycja pracy – uporz?dkowany uk?ad i sp?jno??

? Bogata charakterystyka problemowa

? Samodzielne wnioski i podsumowanie pracy

ww. kryteria oceny odpowiadaj¬Ī kryteriom wymaga√Ī na poziomach konieczne – bardzo dobre ( oceny dopuszczaj¬Īcy – celuj¬Īcy)

?Termin z¬≥o¬Ņenia prac

?Prace nale¬Ņy sk¬≥ada√¶ w terminie do 15.12.2023 ( u dyrektora szko¬≥y)

? W przypadku oceny negatywnej z pracy kontrolnej, poprawione prace nale¬Ņy z¬≥o¬Ņy√¶ do 10.01.2024r.


ProwadzĪcy kurs HIT1ZIMA2023 : Paulina Romi√Īska
Administrator Zaoczne Liceum w Lipuszu : Administrator Admin
Claroline © 2001 - 2013